Mga Bubong, Hindi mga Rigs: Tungo sa Maka-komunidad na Kinabukasan ng Enerhiya sa Palawan

Mga Tampok mula sa Skill Share on Advancing Transformative Energy for Palawan

Puerto Princesa City, Palawan — Nagtipon ang mga organisasyon ng civil society, lider-komunidad, at mga tagapagtaguyod ng malinis na enerhiya para sa Skill Share on Advancing Transformative Energy for Palawan, isang mahalagang talakayan kung paano makakamit ang makatarungan at makakalikasan na transisyon ng enerhiya sa lalawigan.

Kasama ang mga katuwang tulad ng Center for Energy, Ecology, and Development (CEED), binuksan ng skill share ang usapin tungkol sa pagpapalawak ng fossil fuels, mga alternatibong renewable energy, proteksyon ng biodiversity, at ang hinaharap ng pamamahala ng enerhiya sa Palawan.

Sa sentro ng diskusyon ang isang malinaw na panawagan: community-owned rooftop solar power grids.

 Rooftop Solar: Enerhiya sa Kamay ng Komunidad

Hindi tulad ng malalaking solar farms na nangangailangan ng malawak na lupain, ang iminungkahing modelo ay nakatuon sa paglalagay ng solar panels sa mga bubong ng mga bahay, paaralan, barangay hall, at maliliit na negosyo sa komunidad.

Sa ganitong sistema:

• Walang conversion ng lupa
• Walang pagpapalayas sa mga magsasaka o Katutubong Pamayanan
• Walang monopolyo ng malalaking korporasyon
• Mas mababa ang transmission losses
• Direktang nakikinabang ang mga sambahayan

Maaaring pag-ugnayin ang mga rooftop solar system sa loob ng barangay upang makabuo ng microgrid na may shared battery storage at lokal na distribusyon. Nananatili ang pagmamay-ari at pagpapasya sa komunidad.

Para sa mga isla at kanayunang lugar sa Palawan na umaasa pa rin sa diesel — na madalas ay dinadala pa sa pamamagitan ng barge at may mataas na gastos — ang rooftop solar ay nagbibigay ng mas matatag at mas ligtas na suplay ng kuryente lalo na tuwing may bagyo o krisis sa presyo ng langis.

Ayon sa isang kalahok:

“Pinakamalakas ang seguridad sa enerhiya kung ang kuryente ay nasa sarili nating mga bubong.”

 LNG at Natural Gas: Hindi Totoong “Malinis” na Transisyon

Tinalakay din sa skill share ang pagtutulak ng pamahalaan sa pagpapaunlad ng natural gas sa ilalim ng Republic Act No. 12120 o ang Philippine Natural Gas Industry Development Act.

Layunin ng batas na itaguyod ang natural gas bilang “transition fuel” at unahin ang lokal na produksyon kaysa pag-angkat ng LNG (Liquefied Natural Gas). Ngunit iginiit ng mga tagapagtaguyod ng energy justice na ang natural gas ay nananatiling fossil fuel.

 Hindi Malinis ang LNG

Ang LNG ay methane na pinalamig upang maging likido para sa transportasyon. Kapag sinunog, ito ay naglalabas ng carbon dioxide. Higit pa rito:

• May methane leaks sa bawat yugto — mula sa extraction hanggang transportasyon. Ang methane ay higit 80 beses na mas malakas mag-trap ng init kaysa CO₂ sa loob ng 20 taon.
• Ang LNG infrastructure ay naglalock-in ng bansa sa pangmatagalang fossil fuel contracts.
• Nadadagdagan ang shipping traffic at industriyalisasyon sa sensitibong karagatan.

 Mga Panganib sa Kalusugan

Ang mga pasilidad ng LNG at natural gas ay nauugnay sa paglabas ng mga mapanganib na kemikal tulad ng:

• Benzene at iba pang volatile organic compounds (VOCs)
• Formaldehyde
• Nitrogen oxides
• Particulate matter
• Iba pang hazardous air pollutants na maaaring magdulot ng kanser

Sa mga komunidad sa iba’t ibang bansa na malapit sa gas facilities, naiulat ang pagtaas ng kaso ng sakit sa baga, problema sa puso, at iba pang karamdaman.

Mga Protected Areas na Nanganganib

Ang Palawan ay saklaw ng Strategic Environmental Plan (SEP) Law at ng ECAN zoning framework.

Mga lugar na maaaring maapektuhan ng offshore fossil fuel operations:

• Tubbataha Reefs Natural Park
• Kalayaan Island Group ecosystems
• Mga coral reef at pangisdaan sa hilaga at kanlurang Palawan
• Mga bakawan na nagsisilbing proteksyon laban sa bagyo

Ang karanasan sa oil spill sa Oriental Mindoro noong 2023 — na nakaapekto rin sa ilang bahagi ng Palawan — ay patunay na hindi kinikilala ng polusyon ang hangganang politikal.

Malampaya Revenue Sharing: Sino ang Nakikinabang?

Sa ilalim ng service contract system:

• 60% ng net proceeds ay napupunta sa gobyerno
• 40% ay napupunta sa contractor para sa cost recovery at kita

Bahagi ng pondo ay napupunta sa Energy Resource Development Fund (ERDF). Ngunit nananatili ang mga tanong:

• Gaano kalaki ang direktang napapakinabangan ng Palawan?
• Bakit marami pa ring off-grid communities ang umaasa sa mahal na diesel?
• Sapat ba ang transparency at local benefit sharing?

Habang nagsusuplay ang Malampaya ng malaking bahagi ng kuryente sa Luzon, marami pa ring komunidad sa Palawan ang nananatiling energy-insecure.

 Kritikal na Mineral at Makatarungang Transisyon

Kinakailangan ang nickel, copper, at iba pang mineral para sa solar panels at baterya. Ngunit malinaw ang naging paninindigan:

Ang pagmimina ay dapat limitahan lamang sa kinakailangang dami para sa lokal na produksyon ng renewable energy.

Hindi ito dapat ibatay sa target na tubo ng korporasyon.

Kung ang pagmimina ay papatakbuhin batay sa kita, tiyak na lalampas ito sa tunay na pangangailangan at magdudulot ng pagkasira ng kagubatan, polusyon sa tubig, at paglabag sa karapatan ng mga Katutubo.

 Isang Makatarungang Landas Pasulong

Ang malinaw na mensahe ng Skill Share:

Ang kinabukasan ng enerhiya sa Palawan ay dapat:

Pag-aari at pinamamahalaan ng komunidad
Ligtas sa biodiversity
Makatarungan at makakalikasan

Ang pinakamalinis na enerhiya ay ang enerhiyang sama-sama nating pag-aari, pinoprotektahan, at pinakikinabangan.